Wednesday, July 23, 2014

SISTEM AKAR TUMBUHAN

AKAR (Roots) merupakan satu komponen penting pada semua jenis tumbuh-tumbunan. Kedudukan akar tumbuhan kebanyakannya berada didalam tanah. Selain daripada bahagian akar, tumbuh-tumbuhan mempunyai komponen Daun, Batang, Bunga dan Buah. Dalam peribahasa Melayu pun banyak perkataan berkaitan akar telah digunakan seperti 'Tiada rotan, akar pun berguna' dan 'Ular menyusur akar tidak akan hilang bisanya'. Kita tidak nampak bagaimana struktur akar didalam tanah tidak seperti struktur daun, batang , buah dan bunga yang kita boleh lihat dan sentuh dengan mudah. Para ahli pertanian perlu menggali kedalam tanah untuk melihat kemungkinan kerosakan akar apabila diserang oleh perosak dan membuat pemeriksaan seterusnya di makmal. Adakah kita semua faham akan sistem akar dan fungsinya kepada tumbuh-tumbuhan?. Adakah kita telah mahir untuk kenal jenis-jenis akar pada tumbuh-tumbuhan?. Bagaiman akar berfungsi sebagai satu sistem pengakaran dengan berkesan?. Artikel subuh Sabtu ini sambil merenung aliran Sungai Mersing yang lesu dari tingkap Hotel TImotel, saya menulis dalam "Anim Agro Technology" mengenai sistem akar tumbuhan untuk dikongsi bersama dengan pembaca blog ini bagi menambahkan ilmu.


Akar tumbuhan mempunyai banyak fungsi terhadap tumbuh-tumbuhan. Terdapat 5 fungsi utama akar dan 3 fungsi kegunaan yang saya belajar semasa diuniversiti dulu. Pertama sekali ialah fungsi akar tumbuhan sebagai menyokong dan memperkukuhkan pokok pada lokasi diatas tanah. Akar berada didalam tanah dan memanjang jauh kedalam tanah serta melebar untuk mempastikan bahagian atas pokok tidak tumbang terutamanya apabila ditiup angin. Kekuatan bahagian akar menyebabkan pokok hutan setinggi lebih 100 meter kukuh diatas tanah selama beratus-ratus tahun. Akar kayu ini mencengkam dan berlingkar-lingkar sehingga jauh kedalam tanah. Akar tumbuhan juga berfungsi sebagai organ untuk menyerap air dan nutrien dalam tanah untuk dihantar ke bahagian atas tumbuh-tumbuhan. Fungsi ketiga akar adalah untuk menyalurkan dan mengangkut bahan nutrien serta air untuk dihantar kebahagian-bahagian yang diperlukan. Akar juga berfungsi sebagai organ pernafasan (respiration) bagi tumbuh-tumbuhan tertentu seperti pokok bakau. Fungsi kelima akar adalah sebagai tempat untuk  penyimpanan (storage) bahan-bahan makanan seperti umbisi iaitu Ubi Kayu, Keladi, Karot dan sebagainya. Akar tumbuhan juga merupakan bahan untuk makanan bagi manusia dan haiwan yang popular seperti Kentang. Selain itu peranan akar sebagai struktur mengawal hakisan tanah merupakan sesuatu perkara penting terutama ketika dibuat aktiviti pemotongan tanah. Akhir sekali akar adalah bahagian yang sesuai digunakan sebagai bahan untuk pembiakan tanaman (plants propogation)


Jenis akar tumbuhan secara umumnya boleh dibahagikan kepada kepada dua (2) iaitu Akar Tunjang dan Akar Serabut. Akar Tunjang merupakan bahagian akar yang tumbuh dari pangkal pokok terus masuk kedalam tanah bagi menyokong pokok serta mempunyai banyak cabangan akar. Akar tunjang adalah komponen utama daripada bahagian pokok dalam tanah yang mengukuhkan kedudukan batang dan daun pokok dibahagian atas tanah. Panjang dan saiz akar tunjang bergantung kepada rupabentuk dan kanopi pokok. Sesetengah pokok hutan dan berzaiz besar mempunyai akar tunjang yang dalam masuk kedalam tanah sehingga berpuluh meter.  Akar ini membantu pokok daripada tumbang apabila ditiup angin dan lazimnya tidak akan tercabut atau terangkat kepada pokok besar. Bagi tanaman jangkapendek, saiz dan panjang akar tunjang lazimnya sekitar 60 cm seperti pada pokok cili, terung dan bendi. Akar ini masih beruoaya menyokong pokok yang berbuah lebat dan berat agar tidak tumbang dengan mudah. Akar tunjang lazimnya mempunyai banyak cabang yang mana dihujungnya terdapat akar rambut atau akar serabut.


Akar Serabut merupakan jenis akar yang halus dan terdapat pada perdu pokok atau pada hujung akar tunjang dan cabangnya. Akar pada pokok keluarga Arecaceae atau Palmae memang lazim mempunyai jenis akar serabut yang kukuh pada perdunya seperti pokok kelapa sawit dan pokok kelapa. Akarnya keluar daripada perdu bahagian bawah pokok dan membentuk gumpalan yang kukuh dan kuat dalam tanah (Sila lihat foto sebelah). Pokok kelapa sawit yang ditanam ditanah gambut lazimnya akan tumbang apabila pokok meningkat tinggi kerana akar serabut yang ada diperdu pokok tidak dapat diikat oleh tanah gambut tang teksturnya peroi dan lemah. Akar rumput daripada keluarga Graminae juga jenis akar serabut yang juga keluar diperdu rumput dan mampu menyerap makanan terus. Peranan akar serabut pada keliling akar tunjang adalah untuk menyerap air dan unsur makanan dalam tanah. Ia akan menghantar semua sumber makanan ini kebahagian atas pokok untuk proses fotosintesis. Akar merupakan komponen yang penting dalam tumbuhan selain daripada batang,m daun, bunga dan buah.


Akar tumbuhan yang berjenis saiz dan rupabentuk ini juga terjejas dengan pelbagai keadaan persekitaran. Tanah yang subur lazimnya mempunyai komposisi air, udara dan ruangan bagi membenarkan tisu akar melakukan aktiviti menyerap makanan. Bagaimana pun sesetengah akar tumbuhan akan mudah rosak jika terendam dalam air dalam masa singkat kerana tiada oksijen. Akar pokok nangka dan cempedak lazimnya akan cepat busuk dan rosak jika kawasan tanaman tersbut ditenggelami air akibat banjir (Sila lihat foto sebelah). Ia berbeza dengan beberapa jenis buah-buahan tempatan seperti mangga yang lebih tahan sedikit. Dalam keadaan yang terlalu kering boleh menyebabkan akar tumbuhan terutamanya akar serabut akan kering, putus dan rosak menyebabkan pokok boleh menjadi layu. Akar juga sering diserang kulat seperti Penyakit Reput Akar yang juga boleh menyebabkan pokok mati. Sebenarnya akar akan menentukan kesuburan tumbuhan dikawasan penanaman kerana akar yang sempurna akan memberikan hasil tuaian yang baik' Wasallam!.
AKAR TUMBUHAN... DALAM TANAH ADANYA...
ADA YANG DALAM... TEGAKAN POKOKNYA...
AKAR SERABUT... BANYAK JUMLAHNYA...
AKAR UDARA... MACAMANA CERITANYA...

By,
M Anem
Room 119, Timotel Hotel,
850, Jalan Endau,
Mersing, Johor,
Malaysia
(20 RabiulAwal 1434H)    

Tuesday, July 22, 2014

INDUSTRI CENDAWAN DI MALAYSIA (Part 3)


 
INDUSTRI CENDAWAN DI MALAYSIA merupakan satu industri yang semakin manarik minat ramai usahawan terutama dikalangan orang muda. Industri Cendawan  di negara kita dimulakan sekitar tahun 1960'an dengan skala kecil-kecilan dan masih agak kurang dikomersilkan sehingga tahun 2000. Bagaimana pun selspas tahun 2010, industri cendawan telah pun dimasukkan sebagai salah satu daripada 7 jenis makanan penting didalam Dasar Agro Makanan (DAM). Cendawan mendapat permintaan yang tinggi dikalangan masyarakat terutama di negara maju sebagai makanan dise dan juga makanan untuk kesihatan. Laporan daripada FAO menyatakan kadar permintaan cendawan adalah sebanyak 16 - 17 juta metrik tan setahun (Dibaca sebagai 16,000,000 - 17,000,000 kg setahun) dengan negara China menguasa 65% pengeluaran, EU (22%), USA (5%) dan Indonesia (1%). Negara utama yang direkodkan sebagai pengguna cendawan didunia adalah seperti USA (30%), German (15%), Perancis (11%), Itali (11%), UK (11%), Kanada (10%) dan lain-lain negara. China kini merupakan negara paling maju dalam industri cendawan sama ada dalam bentuk pengeluaran cendawan segar dan juga cendawan kering. Malaysia juga mengimpot banyak cendawan daripada negara China setiap tahun untuk menampong kadar permintaan yang terus tinggi setiap tahun. Sebut sahaja makanan cenawan, kita amat mudah membelinya daripada pasaraya terutamanya cendawan kering daripada negara China. Makanan berasaskan bahan cendawan dihidangkan setiap hari oleh mereka yang lebih pentingkan kesihatan dan mempunyai kemampuan membeli. Artikel petang Ahad 1 Ramadan ini saya menulis dalam "Anim Agro Technology" mengenai industri cendawan di Malaysia untuk dijadikan bahan bacaan dan rujukan.


Dasar Agro Makanan Negara (DAM) menyatakan kadar penggunaan dan permintaan candawan segar di Malaysia akan meningkat sebanyak 16% iaitu daripada 15,000 mt setahun pada tahun 2010 kepada 37,000 mt setahun (2015) dan sebanyak 67,000 mt setahun pada 2020. DAM juga telah mengunjurkan kapasiti eksport hasil cendawan akan berkembang daripada 15,000 mt setahun pada 2010 kepada sebanyak  298,000 mt setahun pada 2020. Bagi tujuan tersebut berdasarkan perancangan, tambahan kawasan pengeluaran cendawan sebanyak 78 hektar (2010) perlu ditambah kepada seluas 340 hektar (2020). Kawasan baru yang sesuai perlu dibangunkan dengan kluster cendawan yang memudahkan operasi pengeluaran. Pada masa ini kawasan Pagoh di Muar, Sepang dan Sekitar Selangor dikatakan telah menjadi tumpuan pengeluar cendawan. Strategi lain yang boleh dilakukan mengikut DAm adalah dengan meningkatkan tahap produktiviti iaitu daripada hanya sebanyak 190 mt/ha (2010) kepada sebanyak 193 mt/ha (2020). Berbagai  teknologi bagu perlu diperkenalkan bagi tujuan ini. Dalam kes lain, peningkatan kualiti cendawan perlu dikemaskan dengan cara kawalan kualiti bahan media, SALM dan juga SOM kearah persijilam MyGAP. Selaras dengan itu bekalan Benih yang Berkualiti (oleh pihak swasta komersil yang mengusahakan Pusat Pengeluaran Benih Cendawan dan pentauliahan Skim Pengesahan Benih) perlu diujudkan. Pengukuhan R&D (Pusat Penyimpanan Kultur Germplasma Cendawan di Malaysia amat membantu industri ini.


Jadual diatas menunjukkan pengelasan pengusaha cendawan di Malaysia berdasarkan laporan statistik Jabatan Pertanian pada tahun 2012. Laporan menunjukkan bahawa daripada 397 pengusaha yang terlibat seramai 297 orang (75%) adalan kategori pengusaha kecil dengan kadar pengeluaran kurang daripada 50 kg sehari. Sementara seramai 90 orang adalah dikelaskan sebagai pengusaha kategori sederhana atau 23% dengan kapasiti pengeluaran cendawan segar sebanyak 50 - 500 kg sehari. Bakinya hanya 10 pengusaha berskala besar (2% sahaja) yang menghasilkan sebanyak lebih 500 kg sehari. Antara beberapa pengusaha cendawan yang besar seperti CnC Mushroom Sdn Bhd di Muar, Ganofarm Sdn Bhd di Selangor dan beberapa lagi. Mereka mendapat insentif dalam industri ini seperti khidmat pengembangan teknikal, bantuan insentif harga (Pada beberapa tahun dulu), pinjaman dalam kewangan (Dari Agrobank dan TEKUN) dan yang terkini adalah dibawah program Agropreneur Muda Tanaman Cendawan. 


Selain daripada dimakan segar, cendawan yang berkhasiat ini kini telah diproses dalam berbabai jenis pproduk hiliran (IAT). Banyak produk makanan berasaskan cendawan telah direka dalam mempelbagaikan pasaran cendawan agar lebih bernilai tinggi. Terdapat produk makanan ringan cendawan Snack (Teknologi Vacuum Fry) yang popular masa kini dipasaran (Sila lihat foto diatas). Selain itu ada produk sos cendawan, serunding cendawan, samosa cendawan, Nugget Cendawan, Burger Cendawan, Sate Cendawan, Nasi Goreng Cendawan, Sup Cendawan, Rendang Cendawan, Inti PAstri Cendawan, Karipap Sendawan, Tempura Cendawan dan banyak lagi. Kini permintaan makanan yang berasaskan cendawan semakin mendapat permintaan. Antara yang paling laku dipasaran adalah produk 'Cendawan Goreng' yang dijual di Pasar Malam, Pasar Tani, Pasaraya dan banyak lokasi lagi. Ia merupakan makanan snack yang laris dan berkhasiat. Semuga artikel ini memberikan info berguna kepada anda semua. Wasallam!.

INDUSTRI CENDAWAN... BAGAIMANA...
TIRAM KELABU... VARIETI UTAMA...
ADA MODAL... ADA KEMAHIRAN JUGA...
TINGGI RISIKO... UNTUNG BERGANDA...

By,
M Anem,
Senior Agronomist,
Room 210, Hotel Premiere,
(Seminar Hari Cendawan 2014),
Bandar Bukit Tinggi,
Kelang, Selangor,
Malaysia.
(29 Syaaban 1435H)

Monday, July 21, 2014

INDUSTRI CENDAWAN DI MALAYSIA (Part 2)

INDUSTRI CENDAWAN DI MALAYSIA merupakan satu industri yang semakin manarik minat ramai usahawan terutama dikalangan orang muda. Industri Cendawan  di negara kita dimulakan sekitar tahun 1960'an dengan skala kecil-kecilan dan masih agak kurang dikomersilkan sehingga tahun 2000. Bagaimana pun selspas tahun 2010, industri cendawan telah pun dimasukkan sebagai salah satu daripada 7 jenis makanan penting didalam Dasar Agro Makanan (DAM). Cendawan mendapat permintaan yang tinggi dikalangan masyarakat terutama di negara maju sebagai makanan dise dan juga makanan untuk kesihatan. Laporan daripada FAO menyatakan kadar permintaan cendawan adalah sebanyak 16 - 17 juta metrik tan setahun (Dibaca sebagai 16,000,000 - 17,000,000 kg setahun) dengan negara China menguasa 65% pengeluaran, EU (22%), USA (5%) dan Indonesia (1%). Negara utama yang direkodkan sebagai pengguna cendawan didunia adalah seperti USA (30%), German (15%), Perancis (11%), Itali (11%), UK (11%), Kanada (10%) dan lain-lain negara. China kini merupakan negara paling maju dalam industri cendawan sama ada dalam bentuk pengeluaran cendawan segar dan juga cendawan kering. Malaysia juga mengimpot banyak cendawan daripada negara China setiap tahun untuk menampong kadar permintaan yang terus tinggi setiap tahun. Sebut sahaja makanan cenawan, kita amat mudah membelinya daripada pasaraya terutamanya cendawan kering daripada negara China. Makanan berasaskan bahan cendawan dihidangkan setiap hari oleh mereka yang lebih pentingkan kesihatan dan mempunyai kemampuan membeli. Artikel petang Ahad 1 Ramadan ini saya menulis dalam "Anim Agro Technology" mengenai industri cendawan di Malaysia untuk dijadikan bahan bacaan dan rujukan.



Malaysia masih mengimpot banyak cendawan dari luar negara sebanyak 1,810 mt pada tahun 2001 kepada sebanyak 17,277 mt pada tahun 2011 (Sila rujuk jadual diatas). Jumlah nilai impot juga telah meningkat dengan signifikan daripada hanya sebanyak RM 16.99 juta kepada RM83.43 juta (2010) dan sebanyak RM 116.3 juta (2011). Bagaimana pun kajian dari statistik menunjukkan kebanyakan cendawan yang diimpot dalam bentuk jenis cendawan kering daripada negara China terutamanya. Cendawan kering ini tahan lama dan boleh dibeli dikedai atau pasaraya sepanjang tahun. Oleh itu peluang usahawan tempatan untuk mengeluarkan cendawan segar masih amat berpotensi kerana ia jenis yang mudah rosak. Jadual diatas juga menunjukkan Malaysia telah berjaya meningkatkan tahap ekspot cendawan segar daripada hanya sebanyak 168 mt (RM3.95 juta) pada tahun 2001  kepada sebanyak 3,255 mt (RM 33.3 juta) pada tahun 2011. Penulis mendapati antara pasaran cendawan tradisi dari Malaysia adalah ekspot ke Singapura dan Brunei. Menilai daripada jadual diatas saya fikir mat wajar diujudkan beberapa dasar dan insentif bagi pembangunan industri cendawan dalam negara agar ia menjadi satu industri yang sihat dan hebat.


Terdapat banyak isu dan cabaran didalam pembangunan industri cendawan di Malaysia. Bagaimana pun saya akan tumpukan kepada 7 isu dan cabaran yang paling ketara dalam industri ini yang boleh dijadikan panduan. Paling asas adalah masaalah tahap pengeluaran dan produktiviti oleh pengusaha yang masih rendah. Ini menyebabkan keuntungan yang bakal mereka terima amat rendah dan marginal dan lebih teruk lagi jika diserang penyakit. Kedua adalah isu kekurangan tahap kesedaran (awaremess level) dikalangan masyarakat tempatan mengenai kepentingan dan khasiat atau kebaikan memakan cendawan. Tahap permintaan terhadap produk cendawan masih boleh ditingkatan berkali ganda jika ujud tahap kepentingan penggunaan cendawan segar adalah lebih baik daripada cendawan kering. Ketiga mengenai isu benih iaitu kekurangan  benih cendawan berkualiti yang disahkan. Kajian penulis dibanyak lokasi mendapati benih cendawan yang dibekalkan kepada pengusaha merupakan benih yang kurang bermutu dairpada banyak generasi. Sering berlaku kontiminasi pada bekalan benih dan kualiti yang tidak memuaskan semua pihak. Kegagalan mendapatkan benih baik amat merugikan pengusaha kerana modal menyediakan beg cendawan sudah tinggi.


Isu terkini ke 4 yang dibincangkan dikalangan ramai pengusaha cendawan adalah mengenai kekurangan media tanaman cendawan dan kenaikan kos. Habuk Kayu Getah, Dedak Padi dan Kapor merupakan 3 komponen asas substrat dalam penanaman cendawan. Beberapa tahun dulu kos habuk kayu getah cuma RM60 tetapi kini telah meningkat kepada sebanyak lkebih RM120. Bekalan ini semakin sukar diperolehi kerana ia juga digunakan oleh sektor-sektor lain yang lebih mampu membeli dengan harga lebih tinggi. Keadaan ini menyebabkan kos pengeluaran setiap unit cendawan segar meningkat. Kalau dahulu harga ladang cendawan segar hanya RM 3.00 - RM 4.00 sekilogram tetapi kini telah mencecah kepada RM 7.00 - RM8.00 sekilogram. Isu seterusnya adalah mengenai jaminan kualiti dan produk cendawan segar. ini kerana cendawan mudah rosak jika tidak dijaga dengan baik. Kini persijilan MyGAP yang dipunyai oleh pengusaha meningkatkan keyakinan terhadap kualiti cendawan dipasaran. Akhir sekali adalah isu mengenai tentang kekurangan penyelidikan mengenai cendawan di Malaysia yang dijalankan oleh pihak tertentu. Hanya UM dan MARDI yang ada sedikit membuat kajian tetapi tidak ada info terkini yang boleh meyakinkan pengusaha cendawan untuk terus maju. Diharap industri cendawan diberikan penekanan penting dimasa akan datang. Bersambung pada artikel Part 3.


INDUSTRI CENDAWAN... BAGAIMANA...
TIRAM KELABU... VARIETI UTAMA...
ADA MODAL... ADA KEMAHIRAN JUGA...
TINGGI RISIKO... UNTUNG BERGANDA...

By,
M Anem,
Senior Agronomist,
Room 210, Hotel Premiere,
(Seminar Hari Cendawan 2014),
Bandar Bukit Tinggi,
Kelang, Selangor,
Malaysia.
(29 Syaaban 1435H)

Sunday, July 20, 2014

CENDAWAN JELI HITAM (Part 2)

CENDAWAN JELI HITAM (Auricularia auricula-judae) atau juga dipanggil sebagai cendawan Telinga Kera atau Jamur Kuping (Indonesia) dari famili Auriculariacae semakin mendapat tempat di kalangan penggemar cendawan. Ia dapat nama telinga kera kerana bentunya yang menyerupai telinga manusia dan juga telinga kera yang mudah kita mengenalinya. Laporan Jabatan Pertanian menunjukkan cendawan ini ada ditanam di Selangor (6), Johor (4), Kelantan (1) dan Sabah (2) dengan kapasiti pengeluaran sebanyak 300 kg sehari atau 10.5 mt setahun melibatkan 13 orang usahawan atau syarikat pada tahun 2013. Jumlah ini amat jauh lebih kecil berbanding dengan pengeluaran daripada negara jiran seperti Indonesia, Thailand, Vietnam dan lain-lainnya. Cendawan ini dikatakan mempunyai rasanya yang enak dan juga penanaman yang mudah serta sebagai varieti kepada cendawan yang sedia ada. Dikatakan bahawa antara kasiat cendawan adalah kerana ia mampu untuk merawat gangguan kardiovaskular, memecah darah beku, mengawal-atur tekanan darah, merendah kolesterol dan lipid. Ia juga produk sebagai antioksidan dimana ia akan melindungi dari kerosakan DNA dalam tubuh manusia dimana paling sering dikatanan ia mampu untuk mengurangkan berat badan. Dalam membuat lawatan keprojek menanam cendawan telinga kera ini saya fikir memang ia boleh diperluaskan lagi dengan promosi cendawan jenis ini kepada masyarakat umum untuk menambah kadar permintaan dipasaran. Artikel petang ini dalam "Anim Agro Technology" saya menulis artikel ke 2.695 mengenai potensi cendawan telinga kera bagi bacaan dan rujukan anda semua.


Cendawan Jeli Hitam atau telinga kera ini didapati memiliki banyak manfaat atau khasiat kesihatan. Dalam banyak laporan didakwa khasiatnya adalah dapat mengurangkan masaalah penyakit panas dalam badan dan juga rasa sakit pada kulit akibat luka bakar. Bila cendawan jeli hitam ini dipanaskan ia akan mengeluarkan lendir yang dihasilkannya dimana memiliki khasiat sebagai penawar (deactivation) zat-zat beracun yang ujud dalam makanan. Unsur racun dalam makanan sama ada bahan berbisa, jenis residu racun kimia atau dalam bentuk logam berat akan dapat dinyahkan oleh cendawan ini. Kandungan bahan yang terdapat dalam lendir cendawan telinga kera ini juga efektif untuk menghalang pertumbuhan bahan carsinoma dan sarcoma (jenis sel kanker) hingga 80 - 90%. Khasiatnya juga dilaporkan sebagai berfungsi dalam zat 'anti coagulant' yang mencegah dan menghalang berlakunya proses penggumpalan darah. Manfaat lain daricendawan ini dalam meningkatan tahap kesihatan adalah untuk mengatasi penyakit darah tinggi (hipertensi). Kesan daripada proses pengerasan pembuluh darah akibat penggumpalan darah dapat dikurangkan dengan makan cendawan ini. Mereka yang makan juga akan mudah untuk proses buang air besar (Orang kata 'Lawas') dan ini secara tidak langsung mengurangkan masaalah Buasir. 


Dalam dunia masakan penggunaan cendawan jeli hitam memang tidak asing lagi. Banyak menu atau resepi masakan berasaskan cendawan ini dipaparkan dalam lamanweb. Cendawan ini boleh disesuaikan dengan banyak cara masakan daripada dimasak sup (Sila lihat foto sebelah), sayur tumis, masak pedas, masak tauco, nasi goreng cendawan dan banyak lagi. Rasa cendawan ini yang enak dan lembut membolehkan banyak jenis masakan. Cendawan ini paling selalu digunakan sebagai campuran sup ini memiliki rasa yang cukup lazat dan ia berkhasiat.  Ia sesuai dimakan oleh semua golongan daripada yang muda sehingga orang tua-tua tanpa masaalah asalkan mereka suka makan jenis cendawan seperti ini. Cendawan ini dilaporkan mengandungi khasiat sebagai bahan makanan yang memiliki khasiat perubatan dan penawar racun. Manfaat daripada cendawan ini memang telah diketahui sejak ratusan tahun lalu oleh orang China sebagai makanan kesihatan dan ada dijuak di kedai Singseh. Apabila keluar lendir yang dihasilkan semasa dimasak maka cendawan akan jadi kental. Lendir cendawan akan dapat mengurangkan kandungan kolesterol dalam badan. Cendawan ini dipercayai dapat merawat gangguan kardiovaskular iaitu memecahkan darah beku di dalam jantung manusia. Khasiat lain cendawan ini seperti menurunkan tekanan darah, merendahkan paras kolesterol dan juga lipid. Kajian menunjukkan cendawan jenis ini mampu melindungi kerosakan DNA dan juga antioksidan yang baik. Ada yang mendakwa cendawan ini membantu mengurangkan berat badan. Wasallam!.
NAMA JELI HITAM...TELINGA KERA...
ADA DITANAM.... DALAM MALAYSIA...
300 KG SEHARI... PENGELUARANNYA...
BANYAK KHASIAT... RAMAI SUKANYA...

By,
M Anim,
Senior Agronomist,
Kuarters Kerajaan Puutrajaya,
Precint 11, Putrajaya, 
WP, Malaysia.
(17 Ramadan 1435H)

Saturday, July 19, 2014

INDUSTRI CENDAWAN DI MALAYSIA (Part 1)

INDUSTRI CENDAWAN DI MALAYSIA merupakan satu industri yang semakin manarik minat ramai usahawan terutama dikalangan orang muda. Industri Cendawan  di negara kita dimulakan sekitar tahun 1960'an dengan skala kecil-kecilan dan masih agak kurang dikomersilkan sehingga tahun 2000. Bagaimana pun selspas tahun 2010, industri cendawan telah pun dimasukkan sebagai salah satu daripada 7 jenis makanan penting didalam Dasar Agro Makanan (DAM). Cendawan mendapat permintaan yang tinggi dikalangan masyarakat terutama di negara maju sebagai makanan dise dan juga makanan untuk kesihatan. Laporan daripada FAO menyatakan kadar permintaan cendawan adalah sebanyak 16 - 17 juta metrik tan setahun (Dibaca sebagai 16,000,000 - 17,000,000 kg setahun) dengan negara China menguasa 65% pengeluaran, EU (22%), USA (5%) dan Indonesia (1%). Negara utama yang direkodkan sebagai pengguna cendawan didunia adalah seperti USA (30%), German (15%), Perancis (11%), Itali (11%), UK (11%), Kanada (10%) dan lain-lain negara. China kini merupakan negara paling maju dalam industri cendawan sama ada dalam bentuk pengeluaran cendawan segar dan juga cendawan kering. Malaysia juga mengimpot banyak cendawan daripada negara China setiap tahun untuk menampong kadar permintaan yang terus tinggi setiap tahun. Sebut sahaja makanan cenawan, kita amat mudah membelinya daripada pasaraya terutamanya cendawan kering daripada negara China. Makanan berasaskan bahan cendawan dihidangkan setiap hari oleh mereka yang lebih pentingkan kesihatan dan mempunyai kemampuan membeli. Artikel petang Ahad 1 Ramadan ini saya menulis dalam "Anim Agro Technology" mengenai industri cendawan di Malaysia untuk dijadikan bahan bacaan dan rujukan.


Pengeluaran cendawan di negara kita kini menjadi satu industri dimana terdapat lebih daripada 800 pengusaha cendawan dengan tanah kecil-kecilan dan sebanyak 82% adalah berstatus kecil. Kajian oleh penulis berdasarkan kepada laporan pemantauan yang dilakukan mendapati 66% jenis cendawan yang diusahakan adalah Cendawan Tiram Kelabu (Pleorotus pulminarous) atau dahulu namanya adalah Pleurotus cajor-saju yang telah disahkan penukaran nama ini melalui ujian makmal di Universiti Malaya. Saya terlibat aktif dengan pembangunan industri cendawan semasa bertugas di Daerah Muar, Johor selama 5 tahun mulai tahun 2006 hingga 2010 melibatkan projek khas Pembangunan Pertanian Pagoh. Pada masa ini satu pusat pembangunan cendawan di Komples Pertanian Pagoh masih berfungsi sebagai unit sokongan industri cendawan di Selatan Tanah Air. Pada masa ini kapasiti pengeluaran cendawan di Malaysia sekitar 30.5 metrik tan sehari (30,500 kg sehari)  dengan pengeluaran di sekitar Selangor sebanyak 12.8 mt sehari atau 42% daripada jumlah pengeluaran dalam negara. Ini kerana kawasan pasaran cendawan paling besar terletak disekitar Lembah Kelang dan Kuala Lumpur. Cendawan adalah produk yang mudah rosak (Perishable fresh produce) dimana jaeak memainkan peranan penting dalam menentukan kualiti cendawan.



Merujuk kepada Jadual diatas menunjukkan daripada seramai 428 (2013) seramai 91 pengusaha berada di Johor diikuti dengan seramai 60 orang di Selangor dan 46 orang di Pahang. Dalam menganalisa mengenai pengusaha cendawan saya dapati ramai yang menceburi bidang penanaman cendawan ini setiap tahun tetapi sama ramai dengan mereka yang meninggalkan industri ini kerana mengalami masaalah pulangan hasil atau kerugian. Ini disebabkan oleh kerana penusahaan menanam cendawan mempunyai risiko serangan penyakit kulat, persaingan harga, kenaikan kos pengeluaran dan kualiti bekalan benih yang tidak menentu. Bagaimana pun berdasarkan kepada Analisa Cashflow Penanaman Cendawan yang dikeluarkan oleh Jabatan Pertanian dan Agrobank saya dapati pulangan daripada usaha menanam cendawan amat tinggi mencecah IRR sehingga (98%) jika tiada masaalah. Beberapa pengusaha berstatus syarikat berwibawa juga ada menyatakan bahawa perusahaan menanam cendawan perlu dilakukan oleh mereka yang cukup modal, mempunyai tahap kemahiran tinggi dan kena 'Gila-gila' sedikit dan 'berani'. Bagi pengusaha kecil yang mempunyai sekitar 15,000 beg dalam rumah cendawan, mereka mampu menuai sebanyak 1,000 beg sehari dengan anggaran hasil sebanyak 50 kg sehari dan dijangka boleh mendapat anggaran pendapan sekitar RM3,000 bersih sebulan.  Dalam saya membuat semakan kepada pengusaha berskala besar komersil dengan bilangan beg melebihi 150,000 mampu menuai sebanyak 10,000 beg cendawan sehari menghasilkan 500 kg sehari dengan anggaran pendapatan bulanan sebanyak RM30,000 bersih. Artikel ini bersambung pada Part 2 dan Part 3.



INDUSTRI CENDAWAN... BAGAIMANA...
TIRAM KELABU... VARIETI UTAMA...
ADA MODAL... ADA KEMAHIRAN JUGA...
TINGGI RISIKO... UNTUNG BERGANDA...

By,
M Anem,
Senior Agronomist,
Room 210, Hotel Premiere,
(Seminar Hari Cendawan 2014),
Bandar Bukit Tinggi,
Kelang, Selangor,
Malaysia.
(29 Syaaban 1435H)

Friday, July 18, 2014

CENDAWAN JELI HITAM (Part 1)

CENDAWAN JELI HITAM (Auricularia auricula-judae) atau juga dipanggil sebagai cendawan Telinga Kera atau Jamur Kuping (Indonesia) dari famili Auriculariacae semakin mendapat tempat di kalangan penggemar cendawan. Ia dapat nama telinga kera kerana bentunya yang menyerupai telinga manusia dan juga telinga kera yang mudah kita mengenalinya. Laporan Jabatan Pertanian menunjukkan cendawan ini ada ditanam di Selangor (6), Johor (4), Kelantan (1) dan Sabah (2) dengan kapasiti pengeluaran sebanyak 300 kg sehari atau 10.5 mt setahun melibatkan 13 orang usahawan atau syarikat pada tahun 2013. Jumlah ini amat jauh lebih kecil berbanding dengan pengeluaran daripada negara jiran seperti Indonesia, Thailand, Vietnam dan lain-lainnya. Cendawan ini dikatakan mempunyai rasanya yang enak dan juga penanaman yang mudah serta sebagai varieti kepada cendawan yang sedia ada. Dikatakan bahawa antara kasiat cendawan adalah kerana ia mampu untuk merawat gangguan kardiovaskular, memecah darah beku, mengawal-atur tekanan darah, merendah kolesterol dan lipid. Ia juga produk sebagai antioksidan dimana ia akan melindungi dari kerosakan DNA dalam tubuh manusia dimana paling sering dikatanan ia mampu untuk mengurangkan berat badan. Dalam membuat lawatan keprojek menanam cendawan telinga kera ini saya fikir memang ia boleh diperluaskan lagi dengan promosi cendawan jenis ini kepada masyarakat umum untuk menambah kadar permintaan dipasaran. Artikel petang ini dalam "Anim Agro Technology" saya menulis artikel ke 2.692 mengenai potensi cendawan telinga kera bagi bacaan dan rujukan anda semua.


Cendawan ini boleh ditanam dengan menggunakan bahan substrat atau media daripada Habuk Kayu Getah atau pun menggunakan Kapas. Pemilihan jenis substrat yang sesuai adalah sama dengan penanaman cendawan tiram kelabu. Lazimnya masa pemeraman yang diperlukan untuk cendawan jeli hitam adalah selama 25-35 hari dengan keadaan suhu sesuai pada julat antara 28-30 celcius. Daripada tinjauan oleh penulis dibeberapa lokasi, pengeluaran hasil cendawan ini dalam jangka masa antara 10 - 12 minggu. Pada masa ini disyorkan agar suhu persekitaran yang sesuai dikawal pada tahap antara 30 - 32 celcius. Sebaiknya pada musim panas dibuat semburan air untuk menurunkan suhu dan menawal kelempaban. Hampir sama dengan cendawan tiram kelabu, anggaran hasil yang boleh dikutip bagi setiap beg cendawan adalah sekitar (bagi 1kg media) antara 150 - 200 gram. Dari segi marfologi, antara ciri-ciri cendawan ini adalah ia merupakan jenis cendawan yang kenyal (mirip gelatin) jika dalam keadaan segar. Bagaimana pun pada keadaan apabila dikeringkan, cendawan ini akan menjadi keras seperti tulang. Cendawan jeli hitam yang kering merupakan produk paling banyak dijual dipasaran. Bahagian badan cendawan ini berbentuk seperti mangkuk atau kadang-kadang seperti cuping telinga dengan diameter 2-15 cm yang nipis (Sila lihat foto disebelah). Warnanya berbeza-beza mengikut jenis dan persekitaran.


Dibeberapa lokasi dilihat bahawa cendawan ini lazimnya berwarna kehitaman atau coklat kehitaman akan tetapi ada juga yang saya lihat memiliki warna coklat tua (Sila lihat foto sebelah). Bagi cendawan ini apa yang agak menarik adalah nilai pasaran yang tinggi. Harga tinggi diberikan kepada cendawan dari jenis yang memiliki warna coklat pada badan cendawan dan warna hitam pada bahagian bawahnya dengan saiz ukuran yang kecil. Lazimnya dipasaran cendawan ini dijual dan dipasarkan dalam keadaan kering walau pun sebenarnya khasiat cendawan yang segar lebih baik dan enak. Bagaimana pun cendawan yang telah dikeringkan perlu untuk direndam dengan air dalam masa singkat dimana ianya akan kembali seperti bentuk dan ukuran segarnya sebelum ia dimasak. Laporan rasmi juga ada menyatakan kandungan nutrisi cendawan jeli hitam ini terdiri kadar air, protein, lemak, karbohidrat, serat dan abu.  Kandungan serat di dalam cendawan ini berkisar antara 8-27. Kandungan tenaga adalah sekitar 351 kal dengan 72% kandungan lemak dalam cendawan ini termasuk 'unsaturated fat' yang sesuai untuk dimakan. Kandungan vitamin di dalamnya adalah terdiri jenis Thiamine (vit. B-1), Riboflavin (vit. B-2), Niasin, Biotin, Vitamin C. Antara bahan mineral dalam cendawan ini adalah seperti  K, P, Ca, Na, Mg, Cu dan beberapa elemen mikro lainnya. Artikel ini bersambung pada Cendawan Jeli Hitam (Part 2).
Wasallam.

NAMA JELI HITAM...TELINGA KERA...
ADA DITANAM.... DALAM MALAYSIA...
300 KG SEHARI... PENGELUARANNYA...
BANYAK KHASIAT... RAMAI SUKANYA...

By,
M Anim,
Senior Agronomist,
Kuarters Kerajaan Puutrajaya,
Precint 11, Putrajaya, 
WP, Malaysia.
(17 Ramadan 1435H)

Thursday, July 17, 2014

CENDAWAN - USAHAWAN DI MALAYSIA

CENDAWAN (Mushrooms)  merupakan satu komoditi yang semakin penting dalam bidang pertanian kerana kehebatan khasiatnya dan nilai tambah daripada cendawan. Malaysia sebuah negara beriklim tropika yang mempunyai cuaca panas dan lembab serta mempunyai bahan asas mencukupi untuk memajukan industri tanaman cendawan sepanjang tahun. Jika dibandingkan dengan negara yang beriklim sejuk, kita mempunyai potensi besar untuk memajukan sektor ini dengan perancangan dan perlaksanaan yang betul. Laporan oleh Jabatan Pertanian menunjukkan bahawa di Malaysia terdapat seramai 428 orang usahawan cendawan yang sedang bergiat aktif dalam industri ini pada tahun 2014 dengan menghasilkan sebanyak 30,500 kg (30.5 metrik tan) atau sekitar 10,675 metrik tan cendawan segar setahun. kebanyakan cendawan ini adalah untuk kegunaan domestik dan hanya sebahagian kecil cendawan segar diekspot kenegara jiran. Dalam masa yang sama, Malaysia juga merupakan 'net importer' produk cendawan dari luar negara terutamanya jenis cendawan kering bernilai RM150 juta setahun terutama daripada negara China. Penggunaan cendawan dinegara kita adalah tinggi terutama ia digunakan sebagai makanan kesihatan dan juga berkhasiat. Artikel petang Khamis ini sementara menunggu waktu berbuka saya berkesempatan untuk menulis lagi di dalam "Anim Agro Technology" artikel ke 2,676 mengenai maklumat usahawan-usahawan cendawan di Malaysia untuk dibuat rujukkan.


Pengusaha cendawan paling ramai adalah di Negeri Johor dengan jumlah seramai 91 pengusha diikuti dengan Selangor (60), Pahang (46), Kelantan (42), Perak (40), Terengganu (35), Kedah (26), Negeri Sembilan (24), Pulau Pinang (24), Sabah (15), Melaka (13), Sarawak (7) dan Perlis (5). Bagaimana pun dari segi pengeluaran cendawan segar didapati Negeri Selangor mengeluarkan 12,724 kg (48%) pengeluaran cendawan nasional sehari untuk pasaran sekitar Lembah Kelang dan juga di ekspot. Negeri Johor pula menghasilkan cendawan segar harian sebanyak 9,733 kg ((32%) daripada pengusaha terutama dari kawasan Daerah Muar dan juga Daerah Ledang. Ini menunjukkan Selangor dan Johor telah menguasai sebanyak 80% pengeluaran cendawan segar di Malaysia dimana 66% daripada jenis cendawan dihasilkan adalah jenis Tiram Kelabu (Pleurotus pulmonarius). Jenis cendawan-cendawan lain yang ada ditanam di Malaysia adalah seperti Tiram Putih, Ganoderma, Shiitake, Enoki, White Shimeji, Edible Black Fungus, King Oyster, Monkey Head, Button Mushroom, Brown Mushroom, Telinga Kera, Jarum Mas, Abalone, Perut Lembu, Chahu, Berangan dan akhir sekali adalah jenis Susu Harimau. 

Laporan yang saya teliti menunjukkan Kedah merupakan negeri dimana ia menghasilkan cendawan sebanyak 1,824 kg sehari iaitu ketiga terbanyak. Cendawan jenis Shiitake hanya dilaporkan dikeluarkan di Sabah (100 kg sehari) dan lebih banyak lagi dikeluarkan di Kedah (430 kg sehari). Melihat kepada cendawan ganoderma atau Lingzhi, ia dihasilkan di Kedah (430 kg sehari), Selangor (104 kg sehari) dan Sabah (2 kg sehari). Cendawan Tiram Putih pula dihasilkan di Kedah (630 kg sehari), Selangor (426 sehari), Negeri Sembilan (50 kg sehari), Johor (425 kg sehari) dan Kelantan (20 kg sehari). Cendawan jenis Button Mushroom ada di tanam di dua negeri iaitu  di Perak (200 kg sehari) dan di Selangor (6,000 kg sehari). Walau pun ramai kenal akan cendawan Abalone, tetapi tidak banyak penanaman dibuat di Malaysia kerana hanya dilaporkan ditanam di Selangor (10 kg sehari) dan di Johor (30 kg sehari) sahaja. Cendawan Telinga Kera bagaimana pun lebih banyak negeri yang terlibat untuk penanamannya iaitu di Sabah (5 kg hasil sehari), Kelantan (20 kg/hari), Johor (65 kg/hari) dan juga di negeri Selangor (104 kg/hari). Hanya satu syarikat swasta yang mengusahakan cendawan Susu Harimau di Selangor dimana ia masih dalam peringkat awal penghasilan. Banyak jenis cendawan yang ditanam oleh pengusaha dan syarikat yang beroperasi di Johor, Selangor dan Kedah. 


Syarikat DXN Pharmaceutical Sdn Bhd yang berpengkalan di Kubang Pasu, Kedah merupakan satu syarikat lama yang berpengalaman menanam cendawan yang berskala besar di Kedah. Cendawan Ganoderma merupakan asas kepada syarikat ini untuk beroperasi. Seterusnya Syarikat Jin Teik Organic Health Food Sdn Bhd yang beroperasi di Jitra, Kedah juga menjalankan penanaman cendawan Enoki, Shiitake, King Oyster, Tiram Putih, Tiram Kelabu, Edible Black Fungus, White Shimeji, Monkey Head dan juga King Oyster. Di selangor terdapat beberapa syarikat berasaskan cendawan yang besar seperti Damansara Mushroom Industry Sdn Bhd di Jenjarom (Tiram Kelabu dan Tiram Putih), Syarikat Vita Agro Tech Sdn Bhd di Tanjung Sepat, Nas Agrofarm di Sepang, Ganofarm Sdn Bhd di Sepang dan Sykt Champ Fungi Sdn Bhd di Kelang. Di Negeri Johor pula Syarikat CnC Mushroom Cultivation Farm Sdn Bhd di Muar, Pan Gold Resources Sdn Bhd, Ever Grow , Healthy Grow, The One Mushroom Cultivation (Gersik, Muar),Sindora Timber Mushroom Cultivation ((Kota Tinggi), Lee Kiong Bing (KT),Intisari Mushroom Enterprise (Kluang), Heng Heng Farming (Kluang)Green Warmer Resources (Johor Bahru) My Organic Mushroom Sdn Bhd (JB) banyak lagi. Syarikat-syarikat dan individu yang telah menanam cendawan mempunyai pengalaman dan pasaran masing-masing mengikut lokaliti. Semuga industri cendawan akan terus berkembang di Malaysia dimasa akan datang. Wasallam!.
USAHAWAN KITA... MERATA-RATA...
BERSAIZ KECIL... BESAR PUN ADA...
DI JOHOR...RAMAI USAHAWANNYA...
INDUSTRI INI... MAJU AKHIRNYA...

By,
M Anem,

Senior Agronomist,
Projek Cendawan Kontrek Farming,
Kg Tiong Baru, Gersik,
Ledang, Johor,
Malaysia.
(19 Ramadan 1435H)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...